e-WANOGA

Mieszkańcy dawnego Sopotu z dawien dawna żyli z morza. Świadczą o tym choćby znaleziska archeologiczne z sopockiego Grodziska, gdzie odkryto narzędzia służące do łowienia oraz kości fok. Dzisiaj foki na południowym wybrzeżu Bałtyku to wielka rzadkość, kiedyś jednak licznie zamieszkiwały nasze plaże. Tutejsze dobra od wieku XIII znajdowały się we władaniu oliwskich opatów, którzy wystawiali przywileje rybołówcze gdańskim patrycjuszom. Ci osiedlali rybaków i dzierżawili im przystanie i łowiska. Niezależni rybacy pojawili się w Sopocie dopiero na początku XVIII wieku, płacili oni czynsz dzierżawny bezpośrednio opactwu - musieli oddawać opactwu co szóstego złowionego łososia oraz każdego jesiotra, mieli też do odpracowania w opackim folwarku osiem tygodni. Poborem ryby zajmował się wyznaczony przez opata sołtys, on też wyznaczał terminy odrobku.

Minęły dziesięciolecia i wieki i rybacka wioska przekształciła się w miasteczko i modne letnisko. Do tego czasu główna przystań rybacka znajdowała się w okolicy dzisiejszego mola, potem przesunięto ją w rejon obecnych Łazienek Północnych. Jednak kuracjuszom przeszkadzała woń ryb i krzyki mew, więc rybaków zmuszono do kolejnej przeprowadzki. Nowa przystań powstała przy ujściu potoku Karlikowskiego i istnieje tu do dziś. Zaś w pobliskim Lasku Karlikowskim powstała rybacka osada, której pozostałości zachwycają każdego, kto trafi do tego uroczego zakątka.

Gdy się w nim znajdziemy, zobaczymy niewielki, prostokątny, porośnięty starymi sosnami placyk z wielką starą kotwicą na środku zieleńca. Otaczają go malownicze, niewielkie, ceglane domki. Plac Rybaków (Fisherplatz), był centralnym punktem dawnej osady, został ukształtowany w 1914 r. Ceglane domki dookoła projektował architekt Paul Puchmüller, ich budowę zakończono na kilka lat przed wojną. Rybacka osada stanowi dzisiaj jeden z najcenniejszych zabytków dawnej architektury Sopotu. Niektóre domy przyozdobione są sieciami, łodziowymi latarniami, kotwicami i innymi elementami rybackiego wyposażenia. Szkoda, że to tylko ozdobniki, bowiem na Placu Rybaków od wielu lat nie mieszka już żaden rybak.

Ale wystarczy przejść kilkadziesiąt metrów, by znaleźć się w rybackiej przystani. Jeszcze przed wojną było tutaj ponad 50 łodzi, dziś jest ich zaledwie kilka. Na brzegu suszą się rozwieszone sieci, obok zaś stoją klasyczne kaszubskie łodzie rybackie. Stąd właśnie codziennie o brzasku wyruszają na swój połów. Łowią zwykle śledzia, dorsza i flądry, z rzadka w ich sieci trafi węgorz. Jak wszyscy rybacy z Zatoki Gdańskiej, także i ci borykają się z rybim chwastem, przywleczonym z Morza Czarnego - żarłoczną babką (byczkiem). Gatunek ten przybył prawdopodobnie w wodach balastowych jakiegoś statku i teraz systematycznie wypiera naturalnych gospodarzy zatoki. Rybacy i ichtiolodzy obawiają się, że za kilkanaście lat będzie to jedyny gatunek ryb w naszej części Bałtyku.
Od niedawna sopockich rybaków wspomaga i strzeże niezwykła kapliczka. Umieszczono w niej pamiątkę z wizyty papieża Jana Pawła II w Sopocie - drewnianą figurę Chrystusa, wypatrującego powracających rybaków. Podczas pamiętnej wizyty stanowiła ona element papieskiego ołtarza. W nocy na kapliczce zapalana jest latarenka - drogowskaz dla rybackich łodzi.