e-WANOGA
Kościół św. Bartłomieja
KOŚCIÓŁ ŚW. BARTŁOMIEJA
Z HISTORII KOŚCIOŁA GRECKOKATOLICKIEGO (BIZANTYJSKO - UKRAIŃSKIEGO)
I wiek - Wg przekazu latopisu "Powieści lat minionych", św. Andrzej Apostoł odwiedza wzgórz nad Dnieprem, stawia krzyż i błogosławi miejsce, na którym ma powstać miasto - gród Kijów wraz z licznymi cerkwiami, jednocześnie przepowiadając rozwój chrześcijaństwa na tych ziemiach.
988 - chrzest Rusi Kijowskiej. Włodzimierz Wielki (955 - 1015), książę Rusi - Ukrainy wraz z ludem, przyjmuje chrzest z Bizancjum
1054 - SCHIZMA WSCHODNIA - podział chrześcijaństwa na wschodnie i zachodnie
1439 - Unia Florencka - próby ze strony kościoła Metropolii kijowskiej, nawiązanie kontaktów z Rzymem
1596 - Unia Brzeska - Unia Prawosławnej Metropolii Kijowskiej z Kościołem Rzymskim, ogłoszona w 1596 r. w Brześciu Kijowskim
1945 - 1946 - likwidacja przez władze komunistyczne kościoła greckokatolickiego ( na Ukrainie i w Polsce). Aresztowanie i zesłanie hierarchii greckokatolickiej, na czele z arcybiskupem J. Slipym (1892 - 1984), następca metropolity A. Szeptyckiego ( 1865 - 1944)
1947 - "AKCJA Wisła" - bezprawna deportacja wiernych tego obrządku z płd - wsch. Polski na ziemie Polski północnej i zachodniej
19.05.1957 - Po 10 latach tragicznej akcji "Wisła" , w Gdańsku w kaplicy tegoż kościoła zostaje odprawiona pierwsza św. Liturgia w obrządku greckokatolickim - odprawia ją o. B. Henryk, późniejszy wikariusz generalny Prymasa Polski.
07.09.1984 - W Rzymie umiera długoletni więzień łagrów sowieckich patriarcha J. Slipy. Jego następcą zostaje arcybiskup M. Lubaczywskij, który 31.03.1991r. powraca z Rzymu do Lwowa.
1988- Milenium Chrztu Rusi Kijowskiej. Centralne uroczystości ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego Greckokatolickiego z okazji 1000 - lecia Chrztu Rusi - Ukrainy, odbywają się w Bazylice Św. Piotra w Rzymie 12.07.88 z udziałem papieża Jana Pawła II. Główne Uroczystości w Polsce dla wiernych odbywają się w Częstochowie.
16.09.1989 - Papież Jan Paweł II mianuje 1 - szego po II wojnie światowej b-pa dla wiernych kościoła greckokatolickiego greckokatolickiego Polsce. Zostanie nim wikariusz generalny ks. Jan Martyniak.
W 1991 r. bp. J. Martyniak zostaje ordynariuszem Greckokatolickiej Diecezji Przemyskiej dla Grekokatolików w Polsce.
1996 - utworzenie przez Stolicę Apostolską Greckokatolickiej Metropolii w Przemyślu
W skład Metropolii Przemysko - Warszawskiej wchodzi archidiecezja przemysko - warszawska oraz diecezja wrocławsko - gdańska z siedziba we Wrocławiu.
Pierwszym b-pem nowej diecezji zostaje i zostaje ks. Mitrat T. Majkowicz (1932 - 1998)
19.04.1999 - prowincjał o.o. Bazylianów w W-wie o. Włodzimierz Juszczak zostaje mianowany nowym biskupem diecezji gdańskiej
Z HISTORII KOŚCIOŁA Św. BARTŁOMIEJA
1370 - 1380- wzniesienie Kościoła Św. Bartłomieja na terenie Nowego Miasta Gdańska. Jednak kościół ten został zburzony w 1455r. w czasie wojny 13 - letniej
1456 - początek budowy obecnego Kościoła w Starym Mieście Gdańsku
1482 - 1495 - zbudowany zostaje bezwieżowy jednonawowy kościół w stylu gotyckim. Przy kościele działa też szkoła
1499 - szalejący w mieście pożar całkowicie niszczy świątynię
1500 - kościół odbudowano
1557 - 1945 - kościół służy jako świątynia ewangelicka (nieformalnie już od 1524 r.jest obiektem sakralnym zwolenników Lutra), jednocześnie jest kościołem garnizonowym żołnierzy miejskich.
XVII wiek - trwają prace renowacyjne, przy kościele wzniesiono nowy budynek szkolny, Świątynia zostaje wyposażona w rzeźbiony i malowany ołtarz oraz chrzcielnicę i organy.
W l. 1643 - 1649 - zostaje odbudowana kruchta północna (kaplica spowiednia) i kruchta południowa z barokowym kamiennym portalem a także przedsionek. Przy kościele powstaje biblioteka publiczna fundacji K.H.Rohra
1815 - Na skutek eksplozji pobliskiej Baszty Prochowej zniszczeniu ulega płaski strop, witraże oraz część dawnego wystroju kościoła
1821 - zlikwidowano cmentarz Św. Bartłomieja, otaczający świątynię. Obecnie nie ma po nim śladu.
1900 - kościół przechodzi gruntowną restaurację dzięki pomocy finansowej z wielu krajów
1945 - ulega zniszczeniu
1946 - o.o. Jezuici przejmują ruiny świątyni i rozpoczynają jej odbudowę
1960 - kościół zostaje odbudowany i oddany dla kultu
1967 - wykonany nowy chór oraz krata w przedsionku
W 1972 r. zainstalowano 12 - głosowe organy
1977 - 1987 - odtworzenie dawnej bryły kościoła - zostaje wzniesiony wysoki dach oraz następuje rekonstrukcja barokowego hełmu wieży
1990 - 1997 - kościół pełni rolę Ośrodka Duszpasterstwa Środowisk Twórczych Archidiecezji Gdańskiej
03.07.1997 - Z okazji jubileuszu 1000 - lecia Gdańska arcybiskup T. Gocłowski na ręce bp. T. Majkowicza kościół wraz z przykościelnym Domem dla Diecezji Wrocławsko - Gdańskiej Kościoła greckokatolickiego.
Kościół jest odtąd p.w. Św. Bartłomieja i Opieki Matki Bożej
Tegoż samego dnia odsłonięty zostaje kamienny XVII w. portal południowy.
1998 - parafia greckokatolicka rozpoczyna remont świątyni oraz prace nad przystosowaniem jej do wymogów kultu w obrządku wschodnim tak aby mogła służyć jako cerkiew.
31.01.2001 - kościół podniesiono do rangi konkatedry Diecezji Wrocławsko - Gdańskiej, co uroczyście ogłoszono 01. 04.2001r.
Opracowanie: Monika Będkowska
©Krzysztof Nowak
Gdańsk 2003
Strona powstała przy pomocy programu Pajączek